Lýsing
Lýsing
Lýsing

Kapitalisma - Skipanin ið lønar tær fyri at hjálpa øðrum

SKRIVAÐ: Grímur Sundstein  |  14.03.2026 - 08:23 Tíðindaskriv Tíðindi

Skotski vísmaðurin í búskapi, Adam Smith, orðaði grundreglurnar undir kapitalismuni. Eini vísdómsorð hansara vóru: 'Skalt tú gagna tær sjálvum, mást tú fyrst tæna øðrum.'

 

 

Altso - Er brúkarin nøgdur við tína tænastu, gagnar tú bæði honum og tær sjálvum.

Landið kann taka pening frá tær við skatti, pantifúta, dómstóli, og løgreglu. Men keypmenn og vinnurekandi mugu yvirtala teg fyri at fáa ein handil í lag. Kapitalisman riggar, tá framleiðari, seljari og keypari eru nøgdir.

Kapitalisman er einasta búskaparliga skipanin, ið lønar tær fyri at hjálpa øðrum. Fríur marknaður fostrar samhuga og tokka við at løna teimum, sum veita vørur og tænastur, ið eru øðrum at gagni.

Váðafúsir íverksetarar fáa ikki ágóðan av sínum virksemi, fyrr enn tey hava nøktað ynski og tørv hjá kundunum og rindað starvsfólki sínum teirra løn fyri veitta tænastu.

 

Tað er teirra váði – og okkara gagn.

Í Føroyum hava vit fleiri enn 4.200 skrásettar fyritøkur, harav flestu eru smærri fyritøkur [+4.000] í roknskaparflokki B.

Afturat koma hundratals sjálvstøðug vinnurekandi. Hesar smærri fyritøkur og vinnurekandi eru arbeiðspláss hjá 1000-tals føroyingum [og nú eisini útlendingum].

Av uml. 29.500 løntakarum í Føroyum eru góð 55% ella uml. 15.500 í vinnugeiranum. Av teimum arbeiðir størri parturin í smærri virkjum og fyritøkum.

Tey, ið tæna øðrum, skapa avlop. Men fyri at tað skal eydnast, má íverksetarin skumpa grammleika til viks, seta egnan pening, ognir o.a. trygd í váða fyri at nøkta tín og mín tørv og eftirspurning.

 

Bert við at nøkta tín tørv kann vinnan skapa avlop.

Avlop er sostatt eitt mát fyri, hvussu væl ein fyritøka tænir øðrum. Uttan nøgdsemi hjá viðskiftafólki verður eingin eftirspurningur, einki avlop, og fyritøkan má lata aftur.

Haraftrat er avlopið í vinnuni eisini grundarlag undir nýggjum íløgum, størri útbygging, fleiri arbeiðsplássum, størri útflutningsvirði, meiri avleiddum virksemi.

Hetta seinast nevnda førir til meiri landsskatt og kommunuskatt til at gjalda fyri størri vælferð.

Veljið sterkari vinnulív undir tryggari almennan geira og vælferð.

Veljið Fólkaflokkin og lat vinnuna sleppa til verka.

Grímur Sundstein, Listi A 

 

Lýsing
Seinastu tíðindini
Veðrið í vikuni
Föroya Bjór má ongan veg fara
Framsýningin hjá kvøld- og frítíđarundir…
Eyðun av Reyni sýnir fram í Gamla Seglhú…
ÍF er í steypafinaluni eftir 3-1 sigur á…
Mjølnir er í steypafinaluni eftir 3-0 si…
Kom og hoyr gleðiboðskapin í Betesda sun…
Fingu tað vit fóru eftir
Ovurfegin málskjútti
Nei! Sentralisering av dialysu leingir i…
Líggjas vunnið gull á Danish Open í kvøl…
Borgarafundur um ferða­vinnu­ætlan fyri Sv…
Føroyskir kavaraførleikar styrkja donsku…
Várdagar og Bátafestivalur
Nýtt alment parkeringsøki ávegis í miðbý…
Norð­oyastevnan stendur fyri durum
Heimsmál­ini á bókasøvnunum
Veðrið um vikuskiftið
Klaksvík fylgdi slett ikki við!
Megnar Mjølnir at spæla seg í áttandu st…